Sinds 1 januari 2026 is de wettelijke rente in Nederland verlaagd van 6% naar 4%. Een wijziging die op het eerste gezicht misschien technisch klinkt, maar die in de praktijk gevolgen heeft voor iedereen die te maken heeft met een niet-betaalde schuld, een lopende rechtszaak of een openstaande vordering. In dit artikel leggen we uit wat de wettelijke rente precies is, waarom deze is veranderd en wat dit voor u betekent.
Wat is de wettelijke rente?
De wettelijke rente is de rente die u kunt vorderen wanneer iemand een geldschuld niet op tijd betaalt. U hoeft daarvoor geen speciale afspraak te maken in een contract: de wet regelt dit automatisch. Zodra een schuldenaar in verzuim is — dat wil zeggen: niet of te laat betaalt — loopt de wettelijke rente als vanzelf op over het uitstaande bedrag.
Er bestaan twee soorten wettelijke rente: de gewone wettelijke rente (voor particulieren en niet-commerciële transacties) en de handelsrente (voor zakelijke transacties tussen bedrijven). Dit artikel gaat over de gewone wettelijke rente, die nu dus 4% bedraagt.
Waarom is de rente verlaagd?
De hoogte van de wettelijke rente is gekoppeld aan de basisrente van de Europese Centrale Bank (ECB). Nu de ECB haar rentetarieven heeft verlaagd als reactie op de afkoeling van de Europese economie, volgt de wettelijke rente in Nederland dat voorbeeld. De minister van Justitie en Veiligheid heeft de verlaging per 1 januari 2026 formeel vastgesteld.
Het idee achter deze koppeling is dat de wettelijke rente een reëel, marktconform tarief blijft. Een te hoge rente zou schuldenaren onnodig hard treffen; een te lage rente zou schuldeisers onvoldoende compenseren voor de schade die zij lijden doordat hun geld uitblijft.
Wat verandert er concreet?
De verlaging heeft gevolgen op verschillende terreinen:
Voor schuldeisers (degene die geld tegoed heeft): u ontvangt voortaan minder rente op een niet-betaalde vordering. Staat er een bedrag van €10.000 open, dan bedraagt de wettelijke rente op jaarbasis nu €400 in plaats van €600. Dat scheelt €200 per jaar per €10.000 vordering.
Voor schuldenaren (degene die een schuld heeft): u betaalt minder extra rente bij een te late betaling. Dit kan enige verlichting bieden als u in financiële moeilijkheden zit, maar het is nadrukkelijk geen vrijbrief om betalingsverplichtingen uit te stellen.
Voor lopende rechtszaken: als in een vonnis wettelijke rente is toegewezen, geldt voor de periode vóór 1 januari 2026 het oude tarief van 6%, en voor de periode daarna het nieuwe tarief van 4%. Rechtbanken passen dit automatisch toe bij de berekening van het verschuldigde bedrag.
Voor de maximale kredietvergoeding: de maximale rente die kredietverstrekkers mogen rekenen op consumptieve leningen daalt mee, van 14% naar 12%. Dit is goed nieuws voor mensen met een persoonlijke lening of doorlopend krediet.
Hoe berekent u de wettelijke rente?
De berekening is eenvoudig: u vermenigvuldigt het openstaande bedrag met het rentepercentage (4%) en deelt dit door 365 om het dagbedrag te bepalen. Vervolgens telt u het aantal dagen dat de schuldenaar in verzuim is.
Voorbeeld: een schuld van €5.000 die 90 dagen te laat wordt betaald, levert een wettelijke rente op van: €5.000 × 4% ÷ 365 × 90 = ongeveer €49,32. Dit bedrag komt bovenop de oorspronkelijke schuld.
Houd er rekening mee dat de schuldenaar eerst formeel in gebreke moet zijn gesteld — meestal door middel van een schriftelijke ingebrekestelling — voordat de rente begint te lopen. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij een factuur met een duidelijke betaaldatum, treedt het verzuim van rechtswege in.
Wat kunt u doen als iemand niet betaalt?
Betaalt iemand u niet op tijd? Stuur dan een duidelijke schriftelijke aanmaning waarin u een laatste betalingstermijn stelt en aangeeft dat u daarna wettelijke rente in rekening brengt. Bewaar alle correspondentie zorgvuldig. Blijft betaling uit, dan kunt u de zaak voorleggen aan de rechter of een incassobureau inschakelen.
Bij vorderingen tot €25.000 kunt u terecht bij de kantonrechter, waar de procedure relatief eenvoudig en goedkoper is dan bij de rechtbank. Voor kleinere bedragen bestaat bovendien de mogelijkheid van een online procedure via het Digitaal loket van de rechtbank.
Conclusie
De verlaging van de wettelijke rente van 6% naar 4% per 1 januari 2026 is een directe vertaling van de dalende Europese rentes. Voor schuldeisers betekent het een iets lagere compensatie bij wanbetaling; voor schuldenaren iets minder extra last bij te late betaling. De praktische impact is het grootst bij grote vorderingen of langdurige betalingsachterstanden. Weet u niet precies hoe dit op uw situatie van toepassing is? Raadpleeg dan een jurist of advocaat voor persoonlijk advies.
Verder lezen over vorderingen en procedures
Wilt u de wettelijke rente plaatsen binnen een bredere juridische context? Lees dan ook de uitleg over beslaglegging bij openstaande schulden, de stappen van dagvaarding tot vonnis en de informatie voor ondernemers en zzp’ers. Zo ziet u beter wanneer rente, betaling en procedurele stappen samenkomen.
De informatie in dit artikel is van algemene aard en geen juridisch advies.
