Overlijdt een familielid, dan komt er veel op u af. Naast het verdriet moeten er praktische zaken worden geregeld: de uitvaart, het inboedel, de bankrekeningen — en de erfbelasting. Goed nieuws: per 1 januari 2026 zijn de regels rondom erfrecht en erfbelasting op een aantal punten gewijzigd, en die wijzigingen zijn voor veel mensen gunstig. In dit artikel leggen we de belangrijkste veranderingen helder uit.
Meer tijd om erfbelasting te betalen
Vroeger moest u de erfbelasting betalen binnen acht maanden na het overlijden van de erflater. Dat kon voor veel nabestaanden een grote druk opleveren, zeker wanneer de erfenis voor een groot deel uit onroerend goed bestond en er weinig liquide middelen waren. Vanaf 2026 is die termijn flink verlengd: u heeft nu twintig maanden de tijd om erfbelasting te voldoen. Dit geeft nabestaanden meer ruimte om zaken rustig af te wikkelen zonder financieel in de knel te komen.
Hogere vrijstellingen: meer erven zonder belasting
De vrijstellingen in de erfbelasting — het bedrag waarover u géén belasting hoeft te betalen — zijn per 1 januari 2026 verhoogd. Voor partners geldt nu een vrijstelling van € 795.156. Kinderen (en kleinkinderen in bepaalde gevallen) hebben een vrijstelling van € 25.187. Daarnaast is de vrijstelling voor roerende zaken, zoals inboedel en sieraden, verhoogd van € 50.000 naar € 75.000. Alles boven die bedragen is belast, maar dankzij de hogere vrijstellingen valt er voor veel nabestaanden minder te betalen.
Biologische kinderen: nieuwe gelijkstelling
Een opvallende en maatschappelijk relevante wijziging betreft biologische kinderen zonder juridische band. Denk aan kinderen die zijn afgestaan ter adoptie, of kinderen die nooit officieel zijn erkend door hun vader. Tot 2026 hadden deze kinderen geen recht op dezelfde fiscale behandeling als juridische kinderen. Dat is nu veranderd: per 1 januari 2026 worden alle biologische kinderen gelijkgesteld voor de schenk- en erfbelasting.
Wel gelden er voorwaarden. Het kind moet via een DNA-test kunnen aantonen dat het een biologisch kind is van de overledene. Bovendien geldt dit recht alleen wanneer het kind in het testament van de erflater is opgenomen. Staat u als biologisch kind niet in het testament? Dan heeft u geen recht op de gunstige belastingtarieven, ook al kunt u de biologische band aantonen. Dit maakt het extra belangrijk om als ouder uw testament tijdig en zorgvuldig op te stellen.
Schenkingen binnen 180 dagen voor overlijden
Een andere belangrijke regel die veel mensen niet kennen: schenkingen die een overledene deed binnen 180 dagen vóór zijn of haar overlijden, worden automatisch bij de erfenis opgeteld voor de erfbelasting. Dit betekent dat een schenking die vlak voor het overlijden is gedaan — ook al was die volkomen legaal en met goede bedoelingen — fiscaal gezien wordt behandeld alsof deze via de erfenis is verkregen. Nabestaanden kunnen hierdoor voor verrassingen komen te staan. Houd hier rekening mee bij het plannen van schenkingen.
Overdrachtsbelasting bij woningen: ook relevant voor erfenissen
Wie via een erfenis een woning erft en die woning niet zelf gaat bewonen — bijvoorbeeld omdat hij het pand wil verhuren of verkopen — betaalt overdrachtsbelasting als hij het pand later doorverkoopt aan een derde. Het tarief voor niet-eigen-woning-gebruik is per 2026 verlaagd van 10,4% naar 8%. Dat scheelt bij een woning van twee ton al € 4.800. Een bescheiden maar welkome lastenverlichting.
Wat betekent dit voor u?
De wijzigingen van 2026 maken het erfrecht op onderdelen toegankelijker en rechtvaardiger. De langere betalingstermijn geeft nabestaanden meer lucht. De hogere vrijstellingen betekenen dat meer mensen minder belasting betalen over wat ze erven. En de gelijkstelling van biologische kinderen sluit een langbestaande onrechtvaardigheid.
Toch blijft het cruciaal om uw erfenis goed te regelen — bij leven. Een actueel testament voorkomt dat uw wensen niet worden uitgevoerd, en zorgt ervoor dat de mensen die u wilt bedenken ook daadwerkelijk kunnen erven onder gunstige fiscale voorwaarden. Heeft u al lang geen testament laten opstellen of controleren? Dan is dit een goed moment om dat te doen bij een notaris.
De informatie in dit artikel is van algemene aard en geen juridisch advies.
